Krzepice turystyczne - szanse i bariery

Zgodnie z Ustawą o Usługach Turystycznych oraz Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 2001 roku[i], obiektami kwalifikującymi się do podstawowej bazy turystycznej, wraz z prawem używania ich odpowiednich nazw są: hotele, motele, pensjonaty, kempingi, domy wycieczkowe, schroniska młodzieżowe, schroniska i pola biwakowe. Dotyczy to jednak jedynie tych z nich, które pozytywnie przeszły tzw. proces kategoryzacyjny.

W świetle powyższych wymogów stan bazy noclegowej na terenie gminy Krzepice (a także w gminach sąsiednich) przedstawia się aktualnie nader ubogo. Spośród wymienionych rodzajów obiektów nie ma w zasadzie ani jednego, który spełniałby warunki dla zapewnienia dogodnej bazy noclegowej wobec większych zorganizowanych grup turystycznych.

Na terenie Krzepic istnieją jednak cztery obiekty, obejmujące swoją działalnością – obok podstawowej, gastronomicznej – także wynajmowanie noclegów dla gości[ii]. Należą do nich:

- oraz: przy plebanii parafialnej w Krzepicach na ul. Kazimierza Wielkiego 1, tel. 3175054.

Na szczególną uwagę zasługuje zajazd „Pod Różą”, uruchomiony przy stacji gazowej na trasie w kierunku Wielunia i Poznania, spełniający najwyższe normy sanitarne. Obsługuje klientów przez 24 godziny na dobę. Zajazd położony jest atrakcyjnie niedaleko starego młyna nad Liswartą, do którego można dotrzeć w łatwy sposób ogólnodostępną ścieżką.

Z kolei obok dotychczasowej działalności prowadzonej przez właścicieli restauracji „Majerowie”, od 2003 roku doszła w jej ramach działalność hotelarska, prowadzona na wysokim poziomie sanitarnym i estetycznym. Zaletą tego obiektu jest jego położenie w samym centrum miasta.

Jeśli chodzi o noclegownię przy parafii krzepickiej, to służy ona przede wszystkim pielgrzymom, choć nocują tu również grupy młodzieżowe.

Każdy z tych obiektów jest w stanie pomieścić po ok. 20 noclegowiczów. Zatem

jednocześnie, w różnych punktach miasta może uzyskać nocleg łącznie ok.80 osób, czyli przykładowo: dwie wycieczki składające się na dwa czterdziesto osobowe autokary. Znacznie łatwiej więc może uzyskać nocleg na terenie gminy tzw. turysta indywidualny, bądź nieduże grupy turystyczne.

Nie doszło do sfinalizowania rozbudowy budynku na stadionie sportowym. Jego celem było otworzenie hotelu, w pierwszym miejscu dla grup sportowych. Obiekt, położony w bezpośrednim otoczeniu lasu i zalewu „Łezka”, wobec otwarcia nowoczesnej hali sportowej w jego sąsiedztwie oraz tworzonego kąpieliska mógłby odegrać istotną rolę w zakresie obsługi noclegowej, przyciągając do gminy nie tylko sportowców.

Jak dotąd na terenie gminy nie ma ani jednego gospodarstwa agroturystycznego, pomimo atrakcyjnie przyrodniczo i urbanistycznie położonych miejsc np. w rejonie wsi Podłęże Królewskie, w otoczeniu lasów nad Liswartą.

Inaczej niż w turystyce krajowej (gdzie na bazę noclegową turystyki składają się głównie świadczenia obejmujące wypoczynek urlopowo- wakacyjny i weekendowo- świąteczny)[iii] baza noclegowa na terenie gminy Krzepice służy obecnie przede wszystkim osobom będącym w delegacjach pracowniczych, kierowcom prowadzącym pojazdy na długich trasach, uczestnikom wesel oraz pielgrzymek, z rzadka za to grupom turystycznym.

Jednak rzeczywista wielkość rynku turystycznego, a szczególnie segmentu rynku określanego przez odwiedzających jednodniowych oraz odwiedzających zainteresowanych wypoczynkiem codziennym, świątecznym, weekendowym i tranzytem, jest trudna do oszacowania. Sprawozdawczość w statystyce turystyki ogranicza się do ewidencji części turystów, którzy korzystają przynajmniej z jednego noclegu w rejestrowanej bazie noclegowej. Pomija się natomiast turystów korzystających z noclegów u znajomych i rodziny, czy w nie zarejestrowanych kwaterach prywatnych i w gospodarstwach agroturystycznych.

Baza gastronomiczna.

Dominującą formą prawną w gastronomii na terenie gminy Krzepice jest działalność gospodarcza osób fizycznych sektora prywatnego. Dotyczy ona prowadzenia restauracji, barów i kawiarni oraz innych punktów gastronomicznych.

Baza gastronomiczna jest bardzo istotnym elementem infrastruktury turystycznej oraz produktów turystycznych.[iv] Ze względu na specyfikę świadczonych usług można wyróżnić trzy jej segmenty:

- placówki gastronomiczne w obiektach hotelarskich, ściśle powiązane z obsługą turystów,

- inne placówki żywieniowe usytuowane w miejscach licznie odwiedzanych przez turystów, jak zabytkowe i handlowe centra miast, ważniejsze atrakcje turystyczne,

- dworce, drogi tranzytowe, a więc w dużej mierze nastawione na obsługę przyjezdnych,

- pozostałe placówki, obsługujące przeważnie stałych mieszkańców i sporadycznie turystów.[v]

Na terenie gminy znajdują się wszystkie odpowiedniki placówek, funkcjonujących według powyższego podziału. O obiektach świadczących jednocześnie usługi restauracyjne i noclegowe była już mowa w poprzednim podrozdziale. Wśród dodatkowych placówek żywieniowych należy wymienić:

- restaurację „Nowowiejska”, przy trasie Wieluń- Poznań, na ul. Nowokrzepice, tel. 3175109,

- pizzerię „Makris”, w centrum Krzepic, obok szpitala rejonowego, nz ul. Szkolnej 5, tel. 3175353

- restauracja Przy stacji paliw BP, u wlotu do Krzepic od strony Częstochowy, na ul. Cz- wskiej (niedawno uruchomiona),

Od pewnego czasu nie działają za to (chwilowo tylko zamknięte?), położone w rynku Krzepic dwie restauracje:

Do pozostałych placówek gastronomicznych, obsługujących raczej miejscową społeczność zaliczyć należy:

Ogólnie, jak na teren o niewykorzystanych możliwościach rozwoju usług turystycznych, baza żywieniowa na terenie miasta Krzepice nie jest zła. Są tutaj dwie restauracje całodobowe:

oraz całodzienne: serwujące smaczne wyżywienie w restauracji ”Nowowiejska”, oraz w zakresie usług świadczonych przez pizzerię w Krzepicach. W okresie letnim podobne do pizzerii usługi świadczy „Ogródek Letni” na ulicy gen. Andersa (położony w centrum miasta, ale na uboczu).

Dużo gorzej jest pod tym względem we wsiach gminy. Dominują tu tylko bary piwne: w Zajączkach I i Zajączkach II, w Starokrzepicach, w Dankowicach.

Rzeczą charakterystyczną w zakresie funkcjonowania tutejszej gastronomii jest stosunkowa krótkotrwałość działalności lokali gastronomicznych o niższym standardzie usług i oferty sprzedaży.

Dostępność transportowa i komunikacyjna.

Krzepice wraz z okolicznymi miejscowościami na terenie gminy od pełnego średniowiecza położone były na dogodnym komunikacyjnie i handlowo szlaku, wiodącym od Krakowa po Wieluń, Kalisz Poznań i Gniezno. Jednak południkowy układ komunikacyjny nie był jedynym ważnym dla tutejszych mieszkańców i dla rozwoju gospodarczego terenu. Krzepice położone były bowiem od 1356 roku jako gród graniczny, na pograniczu najpierw z Czechami, po 1526 roku granicząc z dobrami cesarskich Habsburgów. Później- po 1741 roku- teren obecnej gminy znalazł się na granicy z Prusami. W sąsiedztwie tym pozostawał formalnie aż do 1945 roku. Układ krzyżujących się ważnych dróg sprzyjał rozwojowi handlu i usług, czego znaczącym potwierdzeniem były organizowane w XVI- XVIII wieku wielkie jarmarki do handlu wołami, przepędzanymi przez te tereny aż z Wołynia i Ukrainy w głąb Niemiec.

Ten krótki wstęp historyczny ma unaocznić, jak wielkie znaczenie dla rozwoju cywilizacyjnego danego terenu ma dogodne położenie przy ważnych szlakach komunikacyjnych, ale przede wszystkim- ich umiejętne wykorzystanie.

Obecnie, w dobie gwałtownego wzrostu świadczonych usług, w tym turystycznych, dostępność transportowa i komunikacyjna ma ogromne znaczenie dla rozwoju i dochodów mieszkańców określonego terenu. Oczywiście, dostępność bazy komunikacyjnej oraz jej poziom techniczny zależy od b. wielu czynników, w tym sprzyjających działań administracji rządowej i samorządowej.

Biorąc pod uwagę tylko składniki dotyczące dostępności komunikacyjnej i transportowej wobec turystów należy wziąć pod uwagę min.:

- relacje przestrzenne między miejscem stałego zamieszkania turystów a terenem ich penetracji turystycznej

- czas dojazdu turystów z miejsca zamieszkania do miejsca penetracji turystycznej.

Powyższe parametry są funkcją sieci drogowej oraz sieci i rozkładu połączeń kolejowych, autobusowych, prywatnych. Oczywiście, aby dokładnie zmierzyć parametry dostępności komunikacyjnej na terenie gminy Krzepice należałoby zbadać:

Gmina Krzepice znajdując się na północno- zachodnich krańcach woj. śląskiego, znajduje się w znacznym oddaleniu od centrum województwa (komunikacyjnie: ok.100 km)posiada z nim jednak połączenie, zarówno kolejowe (bezpośrednie), jak i drogowe.

W szczegółach stan dróg znajdujących się na terenie gminy przedstawia się następująco:

- przez miasto i gminę przebiega droga krajowa nr 43 na odcinku 11,1 km, łącząca ten teren w kierunku wschodnim z Częstochową (oddalonej od Krzepic o 33km), a dalej na południe: z Katowicami i Krakowem. Z kolei na północ od Częstochowy: kierunku Piotrkowa Trybunalskiego i Warszawy. W kierunku północno- zachodnim droga ta łączy podróżujących przez gminę Krzepice z Wieluniem ( odl.ok.34 km) oraz dalej: z Ostrowem Wielkopolskom i Poznaniem.

- na drogi powiatowe przypadają odcinki o łącznej długości 39,9 km Łączą one teren gminy w kierunku zachodnim z Olesnem ( oddalonym o 26 km), dalej: z Opolem i z Wrocławiem. W kierunku północno- wschodnim układ dróg powiatowych przebiegających przez gminę Krzepice pozwala na łączność z Działoszynem (ok. 20 km od Krzepic) i Pajęcznem (odl.ok.40 km), a dalej: z Łodzią. Kierunku południowym odchodzą dwa warianty kierunkowe dróg powiatowych: przez Blachownię do drogi szybkiego ruchu w kierunku Katowic, lub do Myszkowa i Zawiercia, oraz poprzez Lubliniec- również na Katowice.

- drogi gminne stanowią obecnie 19,2 km Łączą one gminę z jej sąsiadami: w kierunku Lipia, Panek, Przystajni, czy Opatowa.

- na drogi lokalne miejskie przypadają obecnie odcinki o łacznej długości 22,7 km.

Jest rzeczą znamienną, iż najlepszy stan nawierzchni dróg przebiegających przez gminę Krzepice stanowią (stopniowo) drogi gminne oraz przede wszystkim- lokalne miejskie. Po prostu dzięki staraniom władz lokalnych udaje się uzyskać różne środki pomocowe- wojewódzkie, krajowe i unijne, dzięki którym możliwa jest dość szybka przebudowa i modernizacja powyższych rodzajów dróg.

Warto w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, iż po ostatecznym zakończeniu trzech niezwykle ważnych inwestycji infrastrukturalno- drogowych (wszystkie powinny się zakończyć do 2007 roku):

układ sieci drogowej na terenie całej gminy ulegnie udoskonaleniu, zwiększającemu bezpieczeństwo i wygodę kierowców oraz potencjalnych turystów, a także pasażerów odwiedzających bądź przejeżdżających przez tutejsze tereny.[vii]

Połączenia kolejowe gmina posiada od 1926 roku.[viii] Obecnie łączy ona bezpośrednio mieszkańców gminy ze Śląskiem, a konkretnie: z Tarnowskimi Górami i Bytomiem oraz z Katowicami. Na północ linia kolejowa łączy pasażerów gminy Krzepice bezpośrednio z Wieluniem i Kępnem. Ilość połączeń, niestety w ostatnich latach wyraźnie spadła. Obecnie zamyka się w liczbie dziesięciu dziennie, w godzinach między 4:00 a 21:30.

O wiele lepiej przedstawia się obecnie stan komunikacji autobusowej publicznej (prywatnej na terenie gminy jak na razie brak). Obok połączeń lokalnych: z Częstochową, Wieluniem i Olesnem, mieszkańcy gminy mogą skorzystać z następujących bezpośrednich połączeń autobusów trakcji pośpiesznej do:

Zatem możliwości podróżowania środkami komunikacji autobusowej publicznej są tu wręcz znakomite- zarówno dla wyjeżdżających mieszkańców, jak też dla potencjalnych turystów i pasażerów odwiedzających te tereny.

Poprawia się sukcesywnie ilość parkingów, głównie na terenie Krzepic. Niedawno został oddany do użytku duży i nowoczesny parking u wlotu do miasta od strony Wielunia i Poznania. Duży parking znajduje się przy kinie na ul. Cz- wskiej, w 2006 oddany został do użytku piękny parking przy OSP- na ul Targowej. Ponadto nowoczesne i funkcjonalne parkingi posiadają Zajazd „Pod Różą”, oraz stacja paliw BP.

Można śmiało założyć, iż ilość i jakość parkingów- nie tylko w mieście- ulegnie dalszemu wzrostowi po dokończeniu wspomnianych wyżej dużych inwestycji gminnych.

Na terenie gminy wzrasta stopniowo też ilość ścieżek rowerowych. Znajdują się one na Osiedlu Dąbrowa i Osiedlu Broniewskiego. Toczą się negocjacje z władzami powiatu kłobuckiego na temat współudziału gminy Krzepice w budowie chodnika i ścieżki rowerowej o długości ok.2 km na ul. Dąbrowskiego. W niedługim czasie powstaną kolejne, poprzez budowę długich ciągów chodnikowych, biegnących od miasta w kierunku Osiedla Kuków (ok. 5 km), w kierunku Dankowic (ok. 3 km) oraz w kierunku Starokrzepic (ok. 7 km). W dalszej perspektywie planowana jest budowa chodnika łącząca Krzepice i Osiedle Kuźniczka z Zajączkami II.

Potencjał turystyczny gminy Krzepice na tle województwa śląskiego.

Pozycja gminy w „ Strategii Rozwoju Turystyki w Województwie Śląskim na lata 2004- 2013 ” .

Województwo śląskie, ze swymi licznymi walorami turystycznymi, ciekawymi, często wyjątkowymi atrakcjami, z dobrze rozwiniętą bazą turystyczną, może konkurować z wieloma regionami w kraju. Jednakże obecnie, na rynkach turystycznych zarówno krajowych, jak i zagranicznych liczy się nie tylko ilość, ale i jakość oferowanych usług.

Określeniem odpowiednich warunków, kierunków i działań umożliwiających rozwój markowych produktów turystycznych w regionie zajęło się około 120 przedstawicieli samorządu terytorialnego, branży turystycznej oraz organizacji społecznych. Poprzez uczestnictwo w spotkaniach, warsztatach, konsultacjach za pośrednictwem internetu, wzięli oni udział w opracowaniu Strategii rozwoju turystyki w województwie śląskim.[ix]

Podstawowymi dokumentami analitycznymi były informacje z gmin i powiatów, uzyskane poprzez kwestionariusz dotyczący zamierzeń inwestycyjnych, organizacyjnych oraz planistycznych w zakresie turystyki.

- - Strategię Rozwoju Turystyki w latach 2001 - 2006 (Rządowy Program Wsparcia Rozwoju Turystyki w latach 2001-2006),

- Program rozwoju turystyki, rekreacji i wypoczynku na obszarze województwa śląskiego,

Działania wynikające ze Strategii prowadzić mają do stworzenia następujących warunków:

- zwiększenia dochodów gmin i powiatów z turystyki w województwie śląskim,

- zmniejszenia negatywnego oddziaływania turystyki na środowisko przyrodnicze,

- podniesienia poziomu wiedzy humanistycznej i przyrodniczej oraz kultury zwiedzania turystów,

„Strategia Rozwoju Turystyki w Województwie Śląskim na lata 2004-2013" została przygotowana jako opracowanie badawczo-rozwojowe wykonane na zlecenie Zarządu Województwa Śląskiego przez Górnośląską Wyższą Szkołę Handlową w Katowicach. Uwzględnia ona także uwagi i korekty zgłaszane podczas prowadzonych konsultacji po zakończeniu opracowania badawczo-rozwojowego.

Wdrażanie planu strategicznego rozwoju turystyki w województwie śląskim oparte zostało na określonych zasadach. W przyjętej metodyce uwzględniono następujący algorytm:

W procesie wdrażania Strategii Rozwoju Turystyki, w trakcie którego wyznaczane będą na poziomie lokalnym lub regionalnym lokalizacje konkretnych przedsięwzięć i inwestycji turystycznych mogących oddziaływać na środowisko, uwzględniono cele i zasady ochrony środowiska, w tym określonych w ustawie prawo ochrony środowiska oraz ustawie o ochronie przyrody.

Oczywiście, celem tej pracy nie jest szczegółowa analiza „Strategii”, a jedynie wybranie tych treści które odnoszą się do terenu gminy Krzepice i jej najbliższego otoczenia. Wydaje się jednak, iż nie sposób nie wymienić podstawowych danych i tendencji w turystyce zachodzących w ostatnich latach na terenie całego województwa śląskiego. Pomogą one w konkretyzacji usytuowania szans rozwojowych w najbliższych latach w gminie Krzepice.

Województwo śląskie leży na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych północ-południe i wschód-zachód (będą tu się przecinać dwie autostrady A1 i A4). Przez województwo śląskie przebiegają ważne szlaki komunikacyjne - drogowe i kolejowe. Turyści mogą stosunkowo łatwo dotrzeć do województwa z dowolnego miejsca w Polsce i w Europie. W województwie znajduje się gęsta sieć dróg, a sieć kolejowa należy do jednych z najgęstszych w Europie. Dobrze rozwinięta jest komunikacja autobusowa. W regionie funkcjonuje także Międzynarodowy Port Lotniczy „Katowice" w Pyrzowicach.

Województwo śląskie jako miejsce tzw. destynacji turystycznej jest zarazem mocno zróżnicowane i obfituje w różnorakie atrakcje turystyczne, z jego bogactwem flory ifauny, dużym zróżnicowaniem ukształtowania terenu, bogactwem tradycji i kultur, a także dużymi aglomeracjami miejskimi stanowiącymi centra biznesowe regionu i południa Polski.

Biorąc pod uwagę liczbę korzystających z bazy noclegowej w obiektach zakwaterowania zbiorowego, województwo śląskie jest w czołówce najpopularniejszych obszarów destynacji turystycznej (znajduje się na szóstym miejscu w Polsce, z udziałem 8,34%). Turyści krajowi korzystający z bazy noclegowej województwa śląskiego najchętniej zatrzymują się w hotelach, ośrodkach wczasowych i ośrodkach szkoleniowo-wypoczynkowych (56,15% w 2002 r.) oraz „innych obiektach noclegowych".

Należy zwrócić także uwagę na udział województwa śląskiego w rynku turystyki krajowej, biorąc pod uwagę poszczególne obiekty noclegowe. Zauważyć wówczas można, iż 23,07% spośród wszystkich udających się na nocleg do obiektów wypoczynku sobotnio-niedzielnego i 14,53% - preferujących schroniska oraz 10,6% - zatrzymujących się w ośrodkach szkoleniowo-wypoczynkowych, wybiera obiekty na terenie województwa śląskiego.

Jeszcze korzystniej dla województwa śląskiego jako obszaru destynacji turystycznej przedstawia się podział rynku turystycznego uwzględniający preferencje wszystkich odwiedzających. Można zauważyć wówczas, iż niemal co dziesiąty mieszkaniec Polski odwiedza województwo śląskie, co pozwala je uplasować na 3 miejscu w kraju.[x]

Jak pokazują badania Instytutu Turystyki, spośród odwiedzających województwo śląskie w czasie podróży krótkookresowej, co drugi deklarował jako swój cel podróży (zaspokajaną potrzebę) odwiedziny u znajomy i krewnych, co czwarty (ponad 25%) – typową turystykę i rekreację, a niemal co piąty - sprawy służbowe. W przypadku podróży długookresowych, głównymi celami przyjazdu do województwa śląskiego są:- typowa turystyka i rekreacja (ponad 50%),- odwiedziny u krewnych i znajomych.

Rynek turystyczny województwa śląskiego jest zdominowany przez klientów preferujących wyjazdy organizowane samodzielnie (ponad 83% wszystkich wyjazdów), co oznacza, że należy dołożyć starań, aby właśnie do nich skutecznie dotrzeć z informacją o ofercie turystycznej. Na rynku turystycznym województwa śląskiego dominują mieszkańcy Polski, gdyż niemal 9 na 10 turystów korzystających z bazy noclegowej obiektów zakwaterowania zbiorowego to turyści krajowi.

Jak podaje Instytut Turystyki, połowę przyjazdów długookresowych, i blisko 40% krótkookresowych stanowią odwiedzający spoza województwa śląskiego. Na długie pobyty najczęściej przyjeżdżają mieszkańcy województwa wielkopolskiego, na krótkie - małopolskiego, opolskiego i dolnośląskiego.

Dokonując podziału rynku turystyki krajowej dla województwa śląskiego ze względu na preferowane miejsce docelowe (według granic administracyjnych – powiatowych), należy zauważyć, iż największą grupę nabywców stanowią zainteresowani pobytem w powiecie cieszyńskim (29,63%), w Częstochowie (14,82%), powiecie bielskim i żywieckim (17,5%), Katowicach wraz z Tychami i Sosnowcem(11,57%) oraz Bielsku-Białej (4,94%).

Województwo śląskie jest obszarem posiadającym bardzo liczne i zróżnicowane walory turystyczne, są one jednak rozmieszczone nierównomiernie zarówno pod względem ich potencjału, jak i typu. Pojawia się zatem potrzeba dalszej, wewnętrznej regionalizacji województwa dla celów marketingowych, tak aby obszary o podobnych walorach i zagospodarowaniu turystycznym mogły wspólnie kreować swój produkt oraz prowadzić jego promocję i dystrybucję.

Na podstawie inwentaryzacji walorów, bazy i ruchu turystycznego proponuje się wyodrębnienie ośmiu zasadniczych rejonów recepcji turystycznej, cechujących się względnym podobieństwem wymienionych elementów:

Nas oczywiście interesuje usytuowanie turystyczne rejonu północno- zachodniego na tle województwa. Niestety, w świetle pomiarów autorów „Strategii” rejon ten, pomimo dość istotnych walorów turystycznych, pozostaje obecnie słabo zagospodarowany i stosunkowo rzadko odwiedzany. Jego głównymi atrakcjami są duże kompleksy leśne i krajobraz o niewielkim stopniu urbanizacji. Jest to zatem teren o bardzo dużym potencjale dla rozwoju turystyki wiejskiej oraz, w nieco mniejszym stopniu, aktywnej.

3.3. Formy i rodzaje rozwoju turystycznego w gminie.

Powstaje zatem pytanie, jakie segmenty rynku turystycznego autorzy „Strategii” przewidują dla naszego rejonu, w tym dla Gminy Krzepice. Równocześnie należy zwrócić uwagę, iż autorzy tego dokumentu zbyt pesymistycznie, wydaje się, nie wiążą rejonu północno- zachodniego z rejonem Częstochowy. A przecież bliskość tej lokalnej aglomeracji, związki handlowe, pozostawanie jako ważne zaplecze dla ruchu pielgrzymkowego oraz wzrastające zainteresowanie turystyczno- wypoczynkowe mieszkańców Częstochowy naszym rejonem, każą- także władzom gminy Krzepice- myśleć o aktywniejszym wykorzystaniu turystycznym tych związków.[xii] Wydaje się więc, obok segmentów zaproponowanych przez autorów „Strategii” należy w prognozowaniu turystycznym gminy Krzepice dodatkowo uwzględnić następujące:- Turystykę miejską i kulturową, połączoną ze zwiedzaniem najbliższych okolic miast, obejmującą wycieczki i indywidualne podróże turystów. Zatem wśród priorytetów mogących wzmocnić atrakcyjność turystyczną gminy Krzepice należy wskazać, te elementy, które mogą być realizowane stosunkowo szybko w najbliższym czasie. Należą do nich przede wszystkim:

- Zwiększenie dostępności obiektów archeologicznych dla celów turystycznych, w tym: cmentarzyska, miejsca obronne i grodziska

- Restauracja, promocja i udostępnienie turystom zabytkowych układów urbanistycznych oraz obiektów architektury militarnej.

- Tworzenie warunków i wzrost liczby odwiedzin w ramach turystyki sentymentalnej

Źródło: Strategia rozwoju turystyki w województwie śląskim na lata 2004 – 2013, praca zbiorowa, wyd. Zarząd Województwa Śląskiego, Katowice 2004.

- Zwiedzanie miasta, tj. jego obiektów zabytkowych (sakralnych i świeckich), historycznych układów- szczególnie zabytkowego rynku,

- Uczestniczenie w imprezach kulturalnych, rozrywkowych i sportowych organizowanych na terenie gminy.

Do osiągnięcia zamierzonych celów związanych z promocją i przyciąganiem do miasta i gminy turysty zarówno indywidualnego, jak też zwiedzającego w zorganizowanych grupach potrzebne są jednak następujące działania:

- zwiększenie liczby imprez kulturalnych i rozrywkowych organizowanych przez ośrodek kultury i inne stowarzyszenia kulturalno- sportowe

- wzrost zainteresowania uczniów szkół podstawowych i średnich poznawaniem regionu.

- wzrost liczby turystów przybywających z zagranicy w grupach lub indywidualnie, w ramach tzw. turystyki „do korzeni" –sentymentalnej, np. potomków dawnych mieszkańców pochodzenia żydowskiego.

- wzrost liczby turystów indywidualnych zainteresowanych zabytkami architektury (urbaniści, architekci, historycy sztuki).

Dla osiągnięcia zamierzonego celu niezbędne jest podjęcie następujących działań:

- Rewitalizacja centrów i dzielnic miejscowości oraz obiektów o znaczeniu historycznym i kulturowym.

- Opracowanie programów zwiedzania w taki sposób, by rozpoczynały się od zwiedzania historycznych centrów miast lub rynków

- Objęcie działaniami promocyjnymi różnego rodzaju imprez kulturalnych organizowanych w gminie.

- Przygotowanie zintegrowanej informacji promocyjnej o wydarzeniach kulturalnych i imprezach rozrywkowych w gminie, w tym opracowanie i wydanie folderów promocyjnych np. z dokładnym opisem zabudowy poszczególnych pierzei wokół placów rynkowych, z zaznaczeniem kierunku zwiedzania.

- Zapewnienie przez władze samorządowe poczucia bezpieczeństwa zwiedzającym miasta.

- Oznakowanie tablicami informacyjnymi dróg dojazdowych i dobre oświetlenie obiektów zabytkowych.

- Wsparcie przez władze samorządowe, tworzenia i prowadzenia małej gastronomii oraz rodzinnych hotelików.

Jeśli chodzi o zwiększenie dostępności obiektów archeologicznych dla celów turystycznych na terenie gminy Krzepice, należy zwrócić uwagę na zwiększenie promocji ośrodka archeologicznego w postaci cmentarzyska kultury łużyckiej, położonego pomiędzy Krzepicami a miejscowością Zbrojewsko.

Dla osiągnięcia zamierzonego celu niezbędne jest tu podjęcie następujących działań:- Stworzenie ścieżki dydaktycznej i skierowanie oferty do młodzieży szkolnej

- Opracowanie realizacji programów zwiększających dostępność obiektów archeologicznych.

- Podjecie działań w zakresie informacji o istnieniu obiektów archeologicznych i ich, charakterze (m.in. umieszczanie takich obiektów na mapach turystycznych, informacje na drogowskazach).

Na terenie Krzepic znajduje się zabytkowy układ urbanistyczny rynku, pozostający bez większych zmian od czasów Kazimierza Wielkiego. Jego odrestaurowanie i zadbanie o plac rynkowy stanowić będzie najlepszą wizytówkę miasta. Wskazane jest również aby w lepszy, intensywniejszy sposób wypromować historię zamku krzepickiego oraz możliwość zwiedzania pozostałości po nim z udziałem miejscowego przewodnika. Można zwiedzanie to połączyć ze zwiedzanie nieodległego Kościoła parafialnego a także cmentarza i ruin bożnicy żydowskiej. Inną koncepcją może być połączenie zwiedzania śladów po zamku w Krzepicach z ruinami zamku w pobliskim Dankowie. Tego typu warianty zwiedzania turystycznego powinny się znaleźć w materiałach promujących gminę Krzepice.[xiii]

Przedmiotem zainteresowań turystów zagranicznych, zwłaszcza niemieckich (dotyczy to jednak obszarów Śląska macierzystego) i żydowskich odwiedzających krewnych, znajomych, miejsca urodzenia itp. są pamiątki kultury żydowskiej, takie jak: miejsca kultu, cmentarze, budynki publiczne, tablice pamiątkowe a także zabytkowe układy urbanistyczne, walory kulturowe i przyrodnicze odwiedzanych miejsc, oraz miejsca związane z życiem ich przodków.[xiv]

Dla osiągnięcia zamierzonego celu uatrakcyjniającego i zachęcającego do odwiedzenia gminy tą kategorię turystów niezbędne jest podjęcie następujących działań:

- Nawiązanie kontaktów z żydowskimi fundacjami, w celu uchronienia przed zniszczeniem i przywrócenia dawnych funkcji nielicznym zachowanym obiektom.

- Zabezpieczenie przed dewastacją i niszczeniem obiektów ważnych dla turystów (pomniki, groby, budynki itd.).

Od początku lat 90- tych znacznemu poszerzeniu uległa w Polsce oferta w zakresie turystyki pielgrzymkowej. W pobliskiej Częstochowie znajduje się sanktuarium maryjne o zasięgu międzynarodowym. Biorąc pod uwagę trendy wzrostowe w ruchu pielgrzymkowym do tego miejsca, a szczególnie wzrost liczby młodzieży w pielgrzymkach (jej udział wynosi 80-90 %) oraz wzrost liczby turystów zagranicznych biorących udział w pielgrzymkach do tego sanktuarium ważne jest, aby i gmina Krzepice partycypowała w tym przedsięwzięciu pielgrzymkowo- turystycznym.

Dla osiągnięcia zamierzonego celu niezbędne jest podjęcie następujących działań:- Poszerzenie sezonowej bazy kwater prywatnych.

- Ukierunkowanie działań na promocję Krzepic będących w bezpośrednim zapleczu Częstochowy,

- Stworzenie systemu właściwego i charakterystycznego oznakowania na trasie pielgrzymkowej

- Rozwój infrastruktury gastronomicznej przy trasie pielgrzymkowej na terenie gminy,

Istotnym elementem rozwoju takiego obszaru, jak gmina Krzepice jest rozwój turystyki na terenach wiejskich. Dotyczy to coraz bardziej popularnych dziedzin turystycznych: agroturystyki i ekoturystyki.[xv]

Podstawą wyróżnienia obszarów wiejskich są zarówno specyficzne cechy osiedleńcze, jak i charakterystyczna struktura użytkowania ziemi, z wyraźną przewagą użytkowania rolniczego i leśnego. Współcześnie wieś ma nie tylko dostarczać produktów rolnych, ale także rozwijać i tworzyć nowe miejsca pracy także w sferze pozarolniczej. Tworzenie miejsc pracy jest szansą dla tych, którzy nie są w stanie utrzymać rodziny z samej produkcji rolnej lub nie chcą być rolnikami, ale swoją przyszłość wiążą jednak z życiem na wsi. Czynnikiem gospodarki agroturystycznej jest zatem poszukiwanie przez producentów rolnych dodatkowych źródeł dochodu. Natomiast czynnikiem zewnętrznym sprzyjającym rozwojowi turystyki na obszarach wiejskich jest rozwój alternatywnych form turystyki, którymi zainteresowani są turyści, często goście z zagranicy.

O ile przedstawione dotąd segmenty turystyki prognozowane dla gminy Krzepice mogą napotkać na problemy rozwojowe w związku z olbrzymią konkurencją ze strony miejscowości i gmin na zurbanizowanym Śląsku, o tyle właśnie rozwój agro- i ekoturystyki (o której niżej) stanowią znakomity punkt wyjściowy do wzrostu turystyki w obszarze gminy. Znajdujące się na terenie gminy Krzepice i jej okolic kompleksy leśne w otoczeniu meandrów rzeki Liswarty mogą więc stać się kołem zamachowym w rozruszaniu atrakcyjności przede wszystkim turystyki rekreacyjno- wypoczynkowej, szczególnie na wsi.

Produkt agroturystyczny na obszarach wiejskich tworzą: dobra materialne, wszelkie usługi, osoby, czynności, miejsca, organizacje, pomysły oraz idee związane z gospodarstwem rolnym. Produkt agroturystyczny stanowi zatem kombinację usług miejsca i usług turystycznych w ramach danego gospodarstwa rolnego, leśnego. Ten rodzaj turystyki związany jest z pobytem w gospodarstwie rolnym i dotyczy różnych form spędzania czasu wolnego oraz uprawianych aktywności turystycznych i rekreacyjnych, których dobór i kompozycja uzależniona będzie od obszaru, na jakim zlokalizowana jest działalność agroturystyczna. Najczęściej są to: krajoznawstwo, turystyka rowerowa, turystyka piesza, wioślarstwo, żeglarstwo, hippika, łowiectwo, wędkarstwo itp.[xvi]

Podstawowymi kryteriami wyodrębnienia regionów agroturystycznych są walory przyrodnicze, klimatyczne, krajobrazowe, zagospodarowanie turystyczno-rekreacyjne, atrakcje historyczno-kulturowe, folklor oraz uprawiane formy aktywności turystycznych i rekreacyjnych, a także możliwości ich rozwijania. Można śmiało założyć, iż większość z walorów zaproponowanych powyżej można odnaleźć w wiejskich częściach gminy Krzepice.

Aktywizacja wsi gminy Krzepice jest zarazem szansą zapobiegania wzrostowi bezrobocia poprzez tworzenie nowych miejsc pracy. Aby ten cel osiągnąć należy wykorzystać należycie aktualne trendy w agroturystyce, mianowicie:

- Wzrost liczby mieszkańców województwa śląskiego zainteresowanych agroturystyką.

- Wzrost liczby turystów spoza granic województwa spędzających wakacje w śląskich gospodarstwach agroturystycznych (gównie turyści z Warszawy, Trójmiasta, Krakowa, Łodzi); dotyczy to zazwyczaj dwóch typowych sezonów: letniego i zimowego, których rozpiętość wyznaczają wakacje letnie i zimowe ferie szkolne.

- Wzrost zainteresowania agroturystyka rodzin z małymi dziećmi, dla których zasadniczym motywem przyjazdu do gospodarstwa jest chęć obcowania ze zwierzętami, uczestnictwo w pracach gospodarskich oraz korzystanie z wiejskiej kuchni oferującej produkty pochodzące z tegoż gospodarstwa i wytworzone metodami przyjaznymi środowisku.

Dla osiągnięcia zamierzonego celu niezbędne jest podjęcie następujących działań:

- Podjęcie przez gminę Krzepice i okoliczne gminy wiejskie, w ramach działań promocyjnych, wspólnych przedsięwzięć agroturystycznych.

- Wdrożenie lokalnego systemu informacji agroturystycznej, który mogłyby służyć zainteresowanym indywidualnym i zbiorowym konsumentom oraz przekazywać dane o gospodarstwach agroturystycznych do środków masowego przekazu, do krajowego czy nawet zagranicznego systemu informacji turystycznej, w tym stworzenie zintegrowanej bazy on-line, bazy noclegowej o charakterze agroturystycznym wraz z informatorem o atrakcjach na terenach wiejskich (atrakcje kulturowe, przyrodnicze, szlaki turystyki aktywnej itp.).

- Współpraca gospodarstw agroturystycznych polegająca na uczestnictwie w stowarzyszeniach agroturystycznych - sprawujących kontrolę nad funkcjonowaniem zrzeszonych gospodarstw oraz udzielających pomocy w postaci „kontraktowania" usług agroturystycznych, co wpływałoby korzystnie na poczucie bezpieczeństwa wprowadzeniu działalności agroturystycznej i gwarantowałoby pełne obłożenie w trakcie sezonów.

- Powstanie i utrzymanie leśnych urządzeń turystycznych typu parkingi leśne, miejsca postoju pojazdów, miejsca odpoczynku oraz podnoszenie ich standardu.

- Wspieranie inicjatyw lokalnych w zakresie pielęgnowania dziedzictwa kulturowego

Z kolei prawidłowy rozwój ekoturystyki na terenie gminy dotyczy wyznaczenia i tworzenia obszarów chronionych. Obszary takie powinny spełniać trzy grupy celów:

Do priorytetów ekologicznych należy zaliczyć zapewnienie ochrony przyrody i krajobrazu w długiej perspektywie oraz budowanie klimatu poparcia dla terenów chronionych wśród społeczności lokalnej oraz turystów.

„Zielona turystyka" może spełniać cele społeczne przez zapewnienie turystom ciekawego i wartościowego pobytu na łonie natury, poprawę jakości życia ludności miejscowej, szerzenie zasad i potrzeby rozwijania zrównoważonej turystyki oraz zagwarantowanie, że różne grupy społeczne będą korzystać i czerpać przyjemność z istnienia terenów chronionych.

Cele ekonomiczne ekoturystyki wiążą się ze wspieraniem zrównoważonego rozwoju gospodarczego w najbardziej wrażliwych i cennych miejscach przyrody i krajobrazu. Władze gminy powinny dostrzec korzyści płynące z nietypowej lokalizacji obszarów chronionych dla zrównoważonego rozwoju społeczno-ekonomicznego terenu.[xvii]

Jak dotąd w rejonie gminy brak takich wyznaczonych miejsc chronionych. Wydaje się jednak, że najwyższy czas o takich miejscach zacząć nie tylko mówić, ale także wdrażać je w życie. Wśród proponowanych przeze mnie miejsc chronionych warto zwrócić uwagę na:

- tereny nad Liswartą z uwzględnieniem dwóch kompleksów leśnych: „Jastrzębce” i „Ptasiajka” nieopodal Góry Ośmiu Błogosławieństw,

- znakomite warunki wypoczynkowe w kompleksie leśno- wodnym w Podłężu Królewskim.

Póki co, w porozumieniu z gminami ościennymi, należałoby zintensyfikować akcję promocyjną wobec licznych rezerwatów przyrody w okolicach Krzepic. Pozwoli to wzmocnić pozycję gminy Krzepice jako zaplecza handlowego, noclegowego i kulturalnego, oraz jak wspomniałem wcześniej- również (a może przede wszystkim) jako bazy dla rozwiniętej agroturystyki. I tak:

- na granicy gmin Krzepice i Panki znajduje się rezerwat „Modrzewiowa Gora” z okazami ponad 200- letnich buków zwyczajnych.- kto chce zobaczyć piękną buczynę, koniecznie powinien wybrać się do gminy Lipie. W pobliskiej wsi Kleśniska położona jest Bukowa Góra. Jest tam niewielki rezerwat leśny o pow.1,7 ha. Powstał on w celu ochrony buczyny niżowej ze starodrzewiem bukowym oraz z domieszką jodły, świerka i sosny.

- nieco dalej jest rezerwat „Stawiska” o pow. 6 ha. Zobaczymy tu sędziwe dęby oraz fragmenty łęgu z udziałem olszy szarej.

- Geologiczny rezerwat „Szachownica” o pow. 12,7 ha jest prawdziwą perełką. Położony jest na terenie niedalekiego Leśnictwa Wapiennik. Ochroną prawną objęto tu zalesione obszary wzgórza, nazywanego Krzemienną Górą. Wzniesienie zbudowane jest z wapieni górnojurajskich z systemem jaskiń, zwanych Szachownicą. Łączna długość korytarzy przekracza 1000 metrów i stanowi drugi co do długości system jaskiniowy Wyżyny Krakowsko- Wieluńskiej. Sporo tu nietoperzy.

- na terenie gminy Przystajń znajduje się park krajobrazowy „Lasy nad Górną Liswartą”, utworzony w 1998 roku. Jego powierzchnia wynosi 38701 ha. Znajdują się tu dwa rezerwaty przyrody: „Cisy nad Liswartą” i „Cisy w Łebkach”.

Jeśli do tego dodamy, że przez powyższe tereny, w tym gminę Krzepice, przebiega „Niebieski Szlak Rezerwatów Przyrody” o długości ponad 67 km, prowadzący przez Zamczysko, Dębową Górę, wsie Truskolasy i Panki, Modrzewiową Górę, po Danków i Lipie, to zauważymy, iż istnieją tutaj niezwykle sprzyjające warunki, dotyczące możliwości połączenia i wykorzystania wszystkich wymienionych wyżej segmentów turystyki, mających szansę rozwinąć się na tym terenie w najbliższych latach.[xviii]

Wracając do promocji ekoturystyki, dla osiągnięcia celów jej rozwoju na terenie gminy Krzepice należałoby w najbliższym czasie podjąć następujące działania:

- Tworzenie produktów turystycznych z uwzględnieniem chłonności turystycznej, które mogą być oferowane na terenie chronionym i w jego otulinie.

- Przygotowanie i prowadzenie kampanii promowania wizerunku obszaru chronionego, produktów turystycznych i technik zarządzania.

- Sprecyzowanie celów ochrony przyrody na terenie gmin realizujących programy związane z ekoturystyką.

- Podjęcie działań na rzecz ochrony i zabezpieczenia obiektów przyrody nieożywionej (m.in. odsłonięć geologicznych, głazów narzutowych, skał, jaskiń, wywierzysk i wyrobisk) stanowiących bazę rozwoju geoturystyki w regionie.

- Zmierzenie chłonności turystycznej różnych części i stref posiadanych obszarów chronionych oraz pojemności turystycznej szlaków i innych elementów infrastruktury, w celu zachowania w nienaruszonym stanie środowiska przyrodniczego, będącego przedmiotem penetracji ekoturystycznej.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie- oparte o analizy wojewódzkie i gminne- dotyczące szans i ograniczeń we wdrażaniu prognoz i postulatów na rzecz rozwoju turystycznego w gminie Krzepice. Odpowiedzi na te kwestie i dylematy poszukamy w następnym podrozdziale, posługując się popularną wśród ekonomistów i zarządzających jakością- techniką tzw. analizy strategicznej, w skrócie SWOT.

Szanse i ograniczenia w rozwoju turystycznym gminy.

Poprzez analizę SWOT otrzymamy odpowiedzi na następujące pytania dotyczące turystycznej kondycji Gminy Krzepice:

- w jaki sposób osiągnąć zakładane cele, (jakimi drogami, metodami), jakie wprowadzić zmiany, kogo nakłonić do współpracy.

Przypomnijmy, że nazwa skrótu do techniki tzw. analizy strategicznej- SWOT, pochodzi od pierwszych liter angielskich słów: strengths- mocne strony, siła, weaknesses- słabe strony, threats- szanse, możliwości i opportunities- zagrożenia.

Analiza SWOT składa się zatem z dwóch zasadniczych części: diagnozy i prognozy. Diagnoza- obejmuje słabe i mocne strony interesującej nas problematyki, Prognoza- polega na określaniu szans i zagrożeń wspomnianej problematyki w przyszłości.

Po sporządzeniu diagnozy i prognozy powinniśmy dokonać ich syntezy, dzięki czemu można będzie wytyczyć cele strategiczne, które są możliwe i wykonalne Pamiętajmy, że idealna strategia to taka, która wykorzystuje mocne strony, a niweluje to, co jest ujemne w jej działaniu.

Zapewne zaproponowana przeze mnie analiza okaże się jeszcze niewystarczającą dla kompleksowych, długofalowych i systemowych działań na rzecz promocji turystyki, które mógłby podjąć samorząd miasta Krzepice, we współpracy z organizacjami i mieszkańcami gminy. Niemniej, wypada wyrazić nadzieję, ze poniższa analiza pozwoli unaocznić, uściślić i uaktywnić wspomniane podmioty do efektywnej pracy w dowartościowaniu turystyki najbliższych latach.

Prześledźmy zatem kolejne elementy analizy SWOT na tle stanu obecnego i możliwego w przyszłości rozwoju turystycznego w gminie Krzepice.

- relatywnie dobra dostępność komunikacyjna (dobre połączenia drogowe i kolejowe),

- wysokie walory przyrodnicze terenu (np. obszary zielone w sąsiedztwie wsi i miasteczka),

- zachowany w prawie niezmienionym od kilkuset lat stanie układ urbanistyczny centrum miasta,

- dobre warunki, stwarzane przez lokalne władze dla rozwoju przedsiębiorczości,

- aktywna społeczność na rzecz działalności kulturalnej i wypoczynkowej (szczególnie na terenach wiejskich).

- słabe wykorzystanie atrakcyjnych obiektów zabytkowych i kulturalnych oraz obszarów przyrodniczych,

- niewystarczająca liczba szlaków turystycznych, ścieżek rowerowych, czy konnych,

- brak ścieżek dydaktycznych i proekologicznych w terenie atrakcyjnym turystycznie,

- brak parkingów w pobliżu miejsc o znaczeniu turystycznym, a zwłaszcza- przyrodniczym,

- zły stan dróg (szczególnie powiatowych), brak w wielu miejscach (np. w Kukowie i Dankowicach) chodników,

- pogarszająca się sytuacja demograficzna, rosnąca liczba ludności w wieku poprodukcyjnym, starzenie się lokalnego społeczeństwa, malejący przyrost naturalny,

- niewystarczająca współpraca środowisk miejscowego i lokalnego biznesu, stowarzyszeń i samorządu terytorialnego na rzecz promowania gminy i okolic w skali województwa i kraju.

- rozwój turystyki tranzytowej w związku z wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej,

- wzrost atrakcyjności inwestycyjnej w województwie śląskim w bazę noclegową, bazę gastronomiczną i bazę towarzyszącą, co może ułatwić gminie starania o fundusze ekonomiczne i turystyczne za pośrednictwem władz wojewódzkich,

- możliwość wykorzystania programów i funduszy pomocowych- krajowych i unijnych- dla sektora turystyki, w tym wsparcia technicznego,

- wzrost zainteresowania społeczeństwa poznawaniem przeszłości i związanych z nią zabytków, i innych obiektów o przeznaczeniu poznawczym,

- wzrost zainteresowania społeczeństwa dziedzinami ochrony środowiska, oraz rozwojem rekreacji w czystych ekologicznie miejscach,

- kojarzenie tego terenu ze stereotypem województwa śląskiego, jako obszaru typowo przemysłowego o wysokim poziomie zanieczyszczenia, obszaru zdegradowanego i mało atrakcyjnego,

- wysoki poziom fiskalizmu państwowego i niespójny system podatkowy, utrudniający wzrost oddolnych inicjatyw dotyczących nakładów na cele turystyczne, w tym- wypoczynkowo- rekreacyjne,

- - wysoka konkurencyjność turystycznych wyjazdów zagranicznych, w stosunku do oferty turystyki krajowej i lokalnej,

- - niedostosowana do wymogów współczesnej turystyki infrastruktura techniczna, w tym- drogowa i transportowa,

- - niedostateczny udział władz powiatowych na rzecz przebudowy i modernizacji dróg, chodników i skwerów będących w gestii Powiatowego Zarządu Dróg.

Powyższa analiza powinna pomóc nam w postawieniu wniosków oraz wizji rozwoju miasta i gminy Krzepice.

Wnioski i prognoza dla rozwoju turystycznego gminy

„Nawet ci, którzy słyszeli o bogatej historii Krzepic nie zdają sobie sprawy, że miasto nad Liswartą prawdziwy rozkwit przeżywa właśnie w ostatnich latach. Skąd się bierze fenomen tej miejscowości?”[xix]

Ten cytat z Gazety Wyborczej jest nader optymistyczny, jednak trafnie oceniający teraźniejszość i zapewne najbliższą przyszłość gminy Krzepice. Poprzez liczne inwestycje w ramach infrastruktury wsi i osiedli w mieście, gmina z każdym miesiącem zyskuje na estetyce i atrakcyjności na tle okolicznych gmin i miasteczek.

Na terenie gminy trwają intensywne prace przebudowywujące bądź modernizujące ulice i skwery. Przesądzona jest kwestia dalszej budowy chodników i ścieżek rowerowych w ciągu dróg gminnych, budowa parkingów przy ulicach Strażackiej i Ryły, modernizacja placu targowego, modernizacja oświetlenia ulicznego, budowa sanitariatów na stadionie sportowym, wreszcie budowa obwodnicy i związana z ta inwestycją przebudowa rynku. Zatem pierwszy wniosek, jaki należałoby wyciągnąć jest optymistyczny: gmina Krzepice szybkimi krokami zmierza do stworzenia na jej całym terytorium nowoczesnej infrastruktury technicznej.

Mając do dyspozycji nowy, odpowiadający współczesnym standardom europejskim plan zagospodarowania przestrzennego, dysponując opracowaniami i dokumentami na rzecz wieloletnich planów inwestycyjnych w gminie, można wyciągnąć wniosek drugi: gmina nie czeka na dyrektywy i nakazy odgórne, lecz uprzedza takowe zagrożenia. Przykładem to potwierdzającym są, spełniające wysokie standardy Unii Europejskiej, wysypisko śmieci i oczyszczalnia (inne gminy muszą dopiero w trybie nagłym szukać znacznych nakładów finansowych na ich obowiązkową modernizację).

Gmina Krzepice potrafi przyciągnąć inwestorów zagranicznych. Na jej terenie działają: amerykańska firma Cargill, produkująca pasze dla zwierząt hodowlanych, oraz niemiecka firma Anders, produkująca klejonkę wykorzystywaną w stolarce budowlanej. Jednak jeszcze istotniejszy jest tu fakt, iż w ostatnich 10 latach liczba przedsiębiorstw małych i średnich wzrosła z około 400 do ponad 700. Wniosek zatem trzeci: na terenie gminy istnieje sprzyjający klimat do inwestowania.

Gmina potrafi skutecznie zabiegać i uzyskiwać fundusze wojewódzkie, krajowe i unijne na rzecz inwestycji w infrastrukturę gminy oraz jej modernizację. Wymaga to spełnienia wielu trudnych warunków technicznych i planistycznych. Zatem wniosek czwarty: w Urzędzie Miejskim w Krzepicach pracuje wykwalifikowana i skuteczna kadra samorządowa, skutecznie zabiegająca o środki pomocowe z zewnątrz.

Czy to znaczy, że na tutejszym terenie panuje swoiste El- Dorado? Oczywiście nie. Wiele miejsc użyteczności publicznej pozostawia sporo do życzenia. Zaniechania i zaszłości z epoki PRL długo jeszcze będą się rzucać w oczy odwiedzającym te tereny. Najistotniejszymi zagrożeniami, wskazanymi w podrozdziale poprzednim są jednak problemy z zewnątrz, nakładające się na barki tutejszych władz samorządowych i mieszkańców gminy.

Potężnie rozrośnięte służby państwowe ze swoimi ogromnymi uprawnieniami decyzyjno- kontrolnymi, ogromny fiskalizm, a ślad za tym wysokie bezrobocie i słaba siła nabywcza mieszkańców, mogą skutecznie- niestety- zniszczyć, bądź ograniczyć najlepsze pomysły i perspektywy rozwojowe tej gminy. Dotyczy to w pierwszym rzędzie inwestycji w turystykę oraz jej promowanie. Pierwszym poważnym sprawdzianem w tej kwestii będą zbliżające się obchody 650- lecia miasta Krzepice. Czy gmina będzie mogła należycie wykorzystać swój czas na skuteczną promocję i wzrost zainteresowania turystów, inwestorów i gości swoim miejscem na Ziemi? Czas najbliższy to pokaże.

Podsumowując : Krzepice podejmują liczne działania dla stworzenia na jej całym terytorium nowoczesnej infrastruktury technicznej.

Posiadając nowoczesny plan zagospodarowania przestrzennego, dysponując opracowaniami i dokumentami na rzecz wieloletnich planów inwestycyjnych w gminie, władze przygotowane są na wyzwania i wymogi wyznaczone przez standardy Unii Europejskiej.

Potrafi się tutaj skutecznie zabiegać i uzyskiwać fundusze wojewódzkie, krajowe i unijne na rzecz inwestycji w infrastrukturę gminy oraz jej modernizację. Najistotniejszymi zagrożeniami, będącymi barierą dla dynamiczniejszego rozwoju gminy są jednak problemy zewnętrzne wywoływane przez skomplikowane przepisy państwowe oraz ich ciągła zmienność.

Na koniec chciałbym zacytować tekst, który w pełni oddaje intencje, jakie przyświecały autorowi tego tekstu. Dotyczą one często dziś lekceważonej w dobie pośpiechu życiowego kwestii dziedzictwa kulturowego. Bez niego przecież nie sposób myśleć o pomyślnej przyszłości, stabilnym i zrównoważonym rozwoju kolejnych pokoleń ludzkich.

„Dziedzictwo kulturowe rozumieć trzeba bardzo szeroko: to nie tylko kultura materialna i niematerialna, ale także stosunek mieszkańców do naturalnego środowiska. Powiedziano- dziedzictwo kulturowe jest kapitałem. W pierwszej chwili możemy się dziwić: jak to? Dorobek naszych przodków i nasz mamy kojarzyć z kapitałem, przeliczać na pieniądze?

To fakt, trudno przeliczać na pieniądze coś, co ma wartość trudną do oszacowania, w dodatku ponadczasową, większą od „zwykłych wartości”. To prawda, dorobek kultury szanować musimy przede wszystkim nie dla pieniędzy, ale dla siebie, swoich następców, najbliższej ojczyzny, swojego kraju. Ale…poszanowanie dziedzictwa kulturowego może także zupełnie zwyczajnie i po prostu- się opłacać!

Gdy zmierzając ku przyszłości, będziemy szanować jednocześnie dokonania przodków, staniemy się bardziej atrakcyjni dla turystów. Wówczas nie tylko przybędzie do nas więcej gości, ale także właśnie za to, że będą mogli coś z tego dorobku zobaczyć, dotknąć, posłuchać, przeżyć- będą gotowi…zapłacić. I nawet jeśli samo zwiedzanie, udział w koncercie lub imprezie będą z różnych powodów bezpłatne, to i tak goście zapłacą za nocleg, wyżywienie, transport, usługi przewodnika itd.

W turystyce wszystko wiąże się ze sobą- warto te związki dostrzegać”.[xx]

Niechaj to będzie motto i przesłanie dla jak największej liczby mieszkańców gminy Krzepice. Ono bowiem- wdrażane w życie- musi przynieść gwarancję przyszłego sukcesu jej kolejnym dziedzicom.

[i] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 13 czerwca 2001, Dz. U., nr 62, poz. 633,

[ii] Informacje na ten temat zaczerpnąłem od właścicieli tych obiektów, a uszczegółowienie danych adresowych zaczerpnąłem na podstawie ksiązki telefonicznej TP dla regionu częstochowskiego.

[iii] Patrz: Gospodaraka turystyczna, op. cit. ss.125-133.

[iv] A. Janusiewicz, Baza gastronomiczna w Polsce w obiektach noclegowych turystyki, Instytut Turystyki, W-wa 2004, ss. 31-40,

[v] Strategia rozwoju turystyki w województwie śląskim na lata 2004-2013 (dalej: Strategia…),praca zbiorowa, wyd. Zarząd Województwa Śląskiego, Katowice 2004, ss. 15-16.

[vi] Metody stymulowania rozwoju turystyki…,op.cit. ss. 14 i 27-28.

[vii] Plan rozwoju…,ss. 30-31,

[viii] R. Cieśla, Blask dawnych Krzepic, op.cit. ss.126,

[ix] Strategia rozwoju turystyki w województwie śląskim na lata 2004-2013 (dalej: Strategia rozwoju…) , Zarząd Województwa Śląskiego, Katowice 2004,ss. 7-11,

[x] Strategia rozwoju…, ss. 11-18

[xi] Informacje powyższe zaczerpnąłem w: Strategia rozwoju…, op. cit. ss. 10-30. Informacje powyższe uwzględniłem w pracy ze względu na konieczność znajomości trendów turystycznych w województwie dla lepszej analizy strategicznej na poziomie gminy.

[xii] Strategia rozwoju…, ss. 66-68,

[xiii] Szerzej, jak efektywnie promować atrakcje turystyczne, patrz: J. P. Piotrowski, W. Idziak, Kultura bogactwem turystyki wiejskiej, wyd. Fundacja Wspomagania Wsi, W-wa 2004, ss. 25-64,

[xiv] Strategia rozwoju…, ss. 63-66,

[xv] Strategia rozwoju…,ss. 68-73,

[xvi] J. Majewski, Agroturystyka to też biznes, wyd. fundacja Wspomagania Wsi, W-wa 2004, ss, 31-40,

[xvii] J. Majewski, Agroturystyka…,op. cit. ss. 73-85,

[xviii] M. Wrzalik, Dokąd na weekend, [w:] Dziennik Zachodni, 28 kwietnia 2005,

[xix] T. Piersiak, Krzepice. Miasteczko z inwestycjami w tle, [w:] Gazeta Wyborcza, 23 grudnia 2004,

[xx] J. P. Piotrowski, w. Idziak, Kultura bogactwem turystyki, wyd. Fundacja Wspomagania Wsi, W-wa 2004, s. 9,